Türk Medeni Kanunu’nun Tarihi Geçmişi ve Önemi

Hukuk düzenine geçişin en önemli adımı olan Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye Büyük Milleti Meclisi tarafından yasama organı olarak kabul edilen kanun, 22 Kasım 2001 tarihinde Türk Kanunu Medenisi’nin yerini alarak 1030 madde 5 kitaptan oluşmaktadır. Maddelerin yazımında sadelik tercih edilip güncel Türkçe kullanılmıştır. Kadınla erkeğin eşit olarak kabul edildiği kanunda miras, boşanma, tek eşle evlilik, resmi nikah yapma gibi zorunluluklar getirilerek haklar yasalarla korunmaktadır.

Türk Medeni Kanunu Öncesi Atılan Adımlar

Tanzimat Dönemi ile birlikte Osmanlı Devleti’nde toplumsal ve ekonomik açıdan hukuka yönelik çalışmaların yapılması gerekiyordu. Gayrimüslümlerin korunması için batılı devletler Osmanlı’ya baskıda bulunarak yazılı olarak kanunlara uygun maddelerin hazırlanmasını istiyordu. Bu süreçte 2 farklı grup ortaya çıkarak yeni kanunun hazırlama süreci kıyasıya rekabetle yaşandı. Ahmet Cevdet Paşa, Fuat Paşa, Rüştü Paşa gibi isimler milli medeni kanunun hazırlanması gerektiğini savunurken Ali Paşa, Mithat Paşa, Kabuli Paşa gibi isimlerde Fransa’nın baskısıyla Fransız Medeni Kanunu’na göre adımların atılmasını istedi. Uzun fikir alışverişlerinin sonucunda ilk grup olan Ahmet Cevdet Paşa, Fuat Paşa gibi isimlerin yer aldığı görüşleri kabul görerek Mecelle-i Ahkam-ı Adliye hazırlanışının kararı alındı. Mecelle 20 Nisan 1868 yılında Ahmet Paşa öncülüğünde borçlar kanuna uygun olarak hazırlanarak yürürlüğe girdi. Mecelle içerisinde aile hukuku, miras hukuku gibi temel kanunlara yer verilmedi. Aile hukukunda eksiklik görülmesi üzerine komisyon kurularak 25 Ekim 1917 senesinde Hukuk-i Aile kararnamesi alındı. Kararnamenin önemi İslam tarihinde aile hukuku adına alınan ilk kanun oldu. 157 maddelik kanun 19 Haziran 1919 yılında İstanbul’un işgal edilmesinin ardından yürürlükten kaldırılarak son buldu.

Türk Kanunu Medenisi’nin Basamakları

Cumhuriyetle birlikte hukuk alanında köklü değişiklerin yaşanması istendi. Eski kanunların yeniden gözden geçirilmesi ve düzenlenmesi için komisyonlar oluşturuldu. Batılı düşüncelerin tamamen uygulanması gerektiği görüşü savunularak adımlar atıldı. İsviçre Medeni Kanunu incelenerek 26 kişilik komisyonla Türkçe diline çevirisi tamamlanarak tercüme edildi. 20 Aralık 1925 yılında yapılan toplantıda kanunun sevki meclise yapıldı. Tasarı için görüşmelere ilk olarak 17 Şubat 1926 yılında başlandı. Tek oylamayla tasarının hepsi okunduktan sonra aynı gün içerisinde oybirliğiyle kabul edilerek 4 Nisan 1926 yılında Resmi Gazete yayımlaması tamamlandı. 4 Ekim 1926 yılında yürürlüğe girse de tek başına yeterli olmadığı kanısına varıldı. Medeni Kanun ile aynı gün ‘Tatbikat Kanunu’ hazırlanarak Kanun-ı Medeni’nin Sureti Mer’iyet ve Şekil-i Tatbiki Hakkında Kanun kabul edilerek yürürlüğe girdi.

Portakal Suyu İçmek Yüksek Tansiyon Riskini Azaltıyor

×

Meclis Tarafından Kabul Edilen 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi Kararları

. Aile içerisinde resmi nikahın kıyılması zorunlu olarak kadın-erkek eşitliği sağlandı.

. Kadınlara meslek seçme hakkı tanınırken tek eşle evlilik uygun bulundu.

. Kadınlara boşanma hakkı verilirken miras paylaşımında kız ve erkek çocuklara eşitlik sağlandı.

. Boşanma kararlarının mahkeme tarafından verilmesine ve evlilik dışı doğan çocuklar için babalık davasının soy bağı için açılacağı kabul edildi.

. Mahkemelerde kadınların tanıklık yapılmasına fırsat verilirken, patrikhanelerin din dışında yetki verilmesi kısıtlandı.

Türk Kanunu Medenisi Sonrası Yaşananlar

Zaman içinde yasanın yetersiz kaldığı ortak fikirle düşünüldü. 76 sene yürürlükte kalan kanunun ardından 743 maddelik Türk Kanunu Medenisi’nin değiştirilmesi için somut olarak yapılan ilk değişim 23 Kasım 1990 yılında oldu. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 83. maddesine fıkra eklenmesine, 3095 Sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin madde eklenmesine, 2644 sayılı Tapu Kanunu için madde eksiltilmesi düzenlemeleri yapıldı. 1994 yılında yeni komisyon kurularak 2 sene içerisinde kanun 620. maddeye ulaştı. O dönem başbakan olan Necmettin Erbakan istifa edince komisyon çalışmaları sonlandırıldı. Adalet Bakanı olan Prof. Dr. Hikmet Sami Türk çalışmaların tekrardan yapılması gerektiğini savunarak Borçlar Kanunu için adımların atılmasını istedi. Tasarı Adalet Bakanlığı’na iletilerek incelendi. İktidar içerisinde üçlü koalisyonun bulunması sebebiyle fikir ayrılıkları yaşanarak bölünmeler oldu. Kanunda 202 madde değiştirildi. Türk Medeni Kanunu 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni Türk Medeni Kanunu 1030 maddeden oluşmaktadır. 950 madde günümüzde kullanılan Türkçe’ye uygun olarak yazılmıştır. Önceki yasaya göre 80 madde eklenimi yapılmış olup son hale getirilmiştir.

Türk Medeni Kanunu Düzenlemeleriyle Alınan Yeni Kararlar

.1926 Türk Medeni Kanunu İsviçre Medeni Kanunu’ndan alınarak dili sadeleştirildi

. Kanunu eksik maddeleri düzeltilerek yanlışlar ortadan kaldırılırken yasal mal rejimi oluşturuldu.

. Evlat edinme yaşı her iki tarafında onay vermesiyle gerçekleşecek olup yaş sınırı 35’ten 30’a indirildi. Evlilik şartı konuldu.

. Oturulacak evin kararının eşlerin birlikte karar vermesiyle seçileceği kararlaştırıldı.

. Nafaka ödeme zorunluluğu hem erkek hem kadın için zorunlu hale getirildi. Boşanma davaları için hükmün kesinleşmesinin ardından 1 sene geçmesiyle zaman aşımına uğraması esas kabul edildi.

Kaynakça:

www.turkiyehukuk.org
tr.wikipedia.org

Yazar: İrem KÖSE