İlk Türk Kadın Yönetmen Cahide Sonku Kimdir? Neden Öldü?

Gerçek adı Cahide Serap olarak bilinen Cahide Sonku 27 Aralık 1919 yılında Yemen’de doğup 18 Mart 1981 yılında İstanbul’da hayatını kaybeden Türk sinema, tiyatro oyuncusudur. Türk sineması için önemli yeri olan Sonku, ilk kadın film yönetmeni ve sinema oyuncu olarak tarihe geçmektedir.

Cahide Sonku’nun Çocukluk Dönemi

Sonku, Osmanlı Devleti’ne bağlı olan San topraklarında hayata gözlerini açtı. Babası Yüzbaşı Necati Bey, Osmanlı subayı olup dedesi Çorapsız İbrahim Paşa Osmanlı Ordusu’nda 7. Ordu Komutanı görevindeydi. Babası dedesinin emrinde askerlik görevini üstleniyordu. 1. Dünya Savaşı’nda Yemen Osmanlı Devleti’nden çıkınca ailesi San topraklarından ayrılarak İstanbul’a geldi. Babası Necati Bey annesini terk ederek ilişkileri boşanmayla sonlandı. Aile dedelerinin Fatih’te bulunan konağına yerleşerek Sonku’nun çocukluk hayatı zorluklarla geçti. Dedesi İbrahim Paşa’nın vefatının ardından konakta çıkan yangında evleri yanarak küle döndü. Babası Necati Bey durumu öğrenince Cahide’yi ve ablasını yanına almak istedi. Ablası kabul ederken Cahide annesiyle yaşamayı seçti. İlk okul ve ortaokul dönemi Fatih’te tamamlandı. Sonku, Sultan Selim’de bulunan Cumhuriyet Kız Ortaokulu’ndan mezun oldu.

Hashimoto Tiroiditi: Belirtileri, Tedavisi ve Yönetimi

×

Cahide Sonku’nun Kariyer Hayatı

Sonku ortaokul zamanlarında sanatla bütünleşti. 16 yaşında Darülbedayi’ye girerek İstanbul Şehir Tiyatroları’nın gözde oyuncuları arasında oldu. İlk önce Halkevleri Tiyatrosu ardından İstanbul Belediye Konservatuarı sonrasında da Muhsin Ertuğrul’un keşfetmesiyle Darülbedayi’de 1932 Şehir Tiyatroları’nda “Yedi Köyün Zeynebi” oyunuyla oyunculuğa başladı. Sonku 1933 yılında “Söz Bir Allah Bir” filmiyle sinemaya ilk adımını attı. Ardından 1950 senesinde Sonku Film şirketini kurdu. “Fedakar Ana” filmiyle ilk kez yönetmenliği deneyimledi. İlk evliliği Talat Artemel ile evlenip boşandıktan sonra 1943 senesinde “Tütün Kralı” lakabıyla tanınan iş adamı İhsan Doruk ile hayatını birleştirip bir zaman sonra tekrardan boşandı. Doruk ile belirli bir zaman sonra yeniden evlilik masasına oturup bu evliliğinden Ender adından kızı oldu. Ardından yeniden boşanan çiftin evlilik hayatı sonlandı. “Bataklı Damın Kızı Aysel” filmiyle ünlenen Sonku erkeklerin kalbini kırarak kaçan güzel kadın rolleriyle tanındı. Yıldız dergisi tarafından 1951 yılında düzenlenen yarışmada Vatan ve Namık Kemal “En İyi Film” başrol oyuncusu olan Sonku “En İyi Kadın Oyuncu” olarak seçildi. Sonku, kariyerinin zirvesini yaşadığı zaman diliminde gayrimüslüm genç iş insanı olan Parseh Gevrekyan isimli adamla tanışarak aşk yaşamaya başladı. Gevrekyan, Sonku’nun hayranı olup ikilinin Müslüman ve gayrimüslim aşkları hoş karşılanmadığından aşkları gizli kapaklı sürdü. Dedikodular artınca çift birlikte yaşamaya karar verince Cahide Şehir Tiyatroları’ndan atılma kararı verildi. Destekçisi Muhsin Ertuğrul bu karara karşı çıkarak Cahide’nin kariyerine devam etmesini sağladı. Beyoğlu Emniyet Müdürlüğü Cahide Sonku’yu belirli zaman dilimlerinde ifade vermeye çağırdı. 2. Dünya Savaşı sonrası Türkiye’de “Varlık Vergisi Kanunu” çıkarıldı. Vergilerin %87’si gayrimüslimlerden alındı. Parseh Gevrekyan’ın taşınmaz mallarına el konularak Aşkale’deki çalışma kampına sürüldü. Sonku, çevresinin ve adli kurumlardaki insanların baskısından dolayı Gevrekyan’dan ayrıldı.

Cahide Sonku’nun Son Yılları

Cahide Sonku’nun kurmuş olduğu Sonku Film şirketi 1963 senesinde çıkan yangın sonucunda iflas etti. Hayatının geri kalanında destekçisi olan Muhsin Ertuğrul’un sayesinde kısa süre Şehir Tiyatrosu’nda çalıştı. Ömrünün son yıllarında alkol bağımlılığıyla savaştı. 1979 senesinde Sinema Yazarları Derneği tarafından hizmet ödülü verildi. 18 Mart 1981 senesinde Alkazar Sineması’nda fenalaşıp 61 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Muhsin Ertuğrul Şehir Tiyatrosu sahnesinde düzenlenen tören sonrasında Zincirlikuyu Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlandı. Her sene anısına özel olarak Altın Portakal Cahide Sonku Ödülü verilmektedir.

Cahide Sonku’nun Yönettiği Filmler

1956 Büyük Sır, Sonku Film

1953 Beklenen Şarkı, Sonku Film

1951 Vatan ve Namık Kemal, Sonku Film

1949 Fedakar Ana, Güneş Film

Cahide Sonku’nun Yapımcısı Olduğu Filmler

1949 Fedakar Ana, Güneş Film

1951 Güldağlı Cemile, Sonku Film

1951 Vatan ve Namık Kemal, Sonku Film

1952 Günahını Ödeyen Adam, Sonku Film

1952 Kahpenin Kızı, Sonku Film

1953 Beklenen Şarkı, Sonku Film

1954 Bozkurt Obası, Sonku Film

1955 İlk Ve Son, Sonku Film

1956 Büyük Sır, Sonku Film

1956Kara Çalı, Sonku Film

Cahide Sonku’nun Aldığı Ödüller

1948 İlk yerli film yarışmasında En Başarılı Kadın Karakter Oyuncusu Ödülü

1951 Yıldız Dergisi, En İyi Kadın Oyuncu Ödülü

1951 Yıldız Dergisi, Vatan ve Namık Kemal filmiyle En İyi Film Ödülü

1979 Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) Cahide Sonku Özel Ödülü

Kaynakça:

www.wikipedia.com

Yazar: İrem KÖSE